فلسفى از مرحوم صدر المتألّهين قوىتر مىشمردند ؛ ولى نسبت به صدر المتألّهين و روش فلسفى او در دگرگونى فلسفهء يونان ، و بسبك و روش تازه و نوين چون أصالة الوجود و وَحدت و تشكيكِ در وجود ، و پيدا شدن مسائل جديدى چون قضيّهء امكانِ اشرف ، و اتّحاد عاقل و معقول ، و حركت جوهريّه ، و حدوث زمانى عالم بر اين اصل ، و قاعدهء بَسيطُ الحقيقَةِ كُلُّ الاشْيآء ، و نظائرها « 1 » بسيار مُعجب و خوشايند بودند . علّامهء طباطبائى فلسفهء صدر المتألّهين را بواقع نزديكتر مىيافتند . و خدمت او را بعالم علم و فلسفه بعلّت تكثير مسائل فلسفه ( كه در اين فلسفه ، از دويست مسأله به هفتصد مسأله ارتقاء يافت ) فوق العاده تقدير مىكردند . و از اينكه صدر المتألّهين تنها بدنبال مكتب مشّائين نرفته ؛ و فلسفهء فكرى و ذهنى را با اشراق باطنى و شهود قلبى جمع كرده ، و هر دوى آنها را با شرع انور تطبيق نموده است بسيار تحسين مىكردند . صدر المتألّهين در كتب خود از جمله « أسفار أربعه » و « مبدأ و معاد » و « عرشيّه » و بسيارى از رساله‌هاى ديگرش اثبات كرده است كه بين شرع كه حكايت از واقع مىكند ، و بين روش فكرى ، و شهود وجدانى تفاوتى نيست ؛ و اين سه منبع از يك سرچشمه مبدأ مىگيرند ، و هر يك ديگرى را تأييد و تقويت مىكند . و اين بزرگترين خدمتى است كه اين فيلسوف بعالَم وجدان و بعالم فلسفه

--> ( 1 ) و از جمله متفرّدات فلسفهء ملّا صدرا ، يكى مسألهء واحد بالصّرافه بودن ذات اقدس حقّ است ، و ديگر مسألهء علم حضورى داشتن علّت به معلول خود . بو على سينا در كتاب « شفاء » صريحاً قائل به وحدت عددى بودن حقّ شده است و نيز علم ذات اقدس حقّ را بموجودات علم حصولى مىداند نه حضورى . ملّا صدرا در اين دو مسأله نيز دليل بو علىّ را ابطال كرده است . و اين دو مسأله از اهمّ مسائل اعتقادى است .